درمانگری تحلیلی

در آستانگی، و میل همه‌گیر درمانگری

درمانگری کار با انسان است. ظرایف روانی انسان و پیچیدگی ارتباط که نیازمند دانشی فربه و  پرورش به حد کفایت دنیای درونی درمانگر است، سال‌ها ممارست، آموختن، کار با نظارت و ...
۲۸ دی ۱۴۰۲
دربارۀ سوسیوکاوی دکتر جواد میری

تجربۀ شرکت در جلسه نقد و بررسی کتاب سوسیوکاوی نوشته دکتر جواد میری برای من واجد نکتۀ جالب توجهی بود و آن اینکه نویسندۀ کتاب در زمان برگزاری جلسه وعدۀ شرکت در یک جلسۀ اداری نیز داشت و در نتیجه من و دکتر ناصری به عنوان دو گوینده‌ای که قرار بود کتاب را وارسی کنیم در نبود مؤلف با یکدیگر گفت‌وگو کردیم. مؤلف البته قول داد صوت جلسه را بشنود و حتماً آن را در نظر گیرد. شاید موضوعی روزمره باشد و بشود با اغماض از آن گذشت اما کتاب در تعریف خود چنین مدعا دارد که سوسیوکاوی اصطلاحی ابداعی است برای تلفیق و تلاقی نظر و عمل در چند شاخه از علوم انسانی از جمله علوم اجتماعی، روانکاوی، حکمت عملی، فلسفه‌های شرقی و اخلاقیات، تدبیر منزل و سیاست مدن. و در این نظریه، این نقطه عطف قرابتی دارد با آرای اندیشمندانی چون اریک فروم ،آدام، بلانر، یاکوب مورنو، رابین ژرژ، کالینگوود و دیگران. پس زمانی که قرار است چنین دایره گسترده‌ای از دانش‌ها به گفتگو با یکدیگر بپردازند، غیاب مولف و گوش دادن به دیگران در غیاب دیگران می‌تواند حکایتی از بحران دیالوگ در جامعه ایران باشد. وضعیتی که به نظر من هم نتیجه وضعی است که پایان این گفتار کوتاه به آن اسمی خواهم داد و درباره ویژگی‌های صحبت می‌کنم و هم باعث تداوم همین وضعیت نابسامان اندیشگی خواهد شد.

سوسیوکاوی تلاش دکتر جواد میری برای ساخت یک مدل درمانگری با نگاهی اجتماعی است، و یا شاید به عبارت دقیق‌تر با نگرشی جامعه شناختی. نویسنده که به افراد مشخصی در حوزه‌های روانکاوی و روانشناسی تعلق خاطر دارد در انتخاب مفاهیمی که بتواند با آنها ایده خود را در فضای ایرانی سر و سامان دهد سراغ کسانی چون اریک فروم، مورنو، آدام و … رفته است. من اما نقد اصلی خود را در بررسی کتاب روی میل همه‌گیر درمانگری در جامعه ایران متمرکز می‌کنم. زمانی که از درمانگری حرف می‌زنم از وضعیتی می‌گویم که به طور متعارف پزشکان و مشاوران در حرفۀ خود از آن بهره می‌گیرند، که یک نفر روبه‌روی فردی یا تعدادی از افراد می‌نشیند گوش می‌دهد، تشخیص می‌دهد، و نسخه می‌پیچد. بنابراین به طور مشخص از یک حرفه و یک شیوۀ حرفه‌ای در برخورد با مشکلات انسانی سخن می‌گویم. روشن است که عالم دینی هم با مردم حرف می‌زند و نسخۀ معنوی می‌دهد یا جامعه‌شناسان برای داینامیک‌های اجتماعی راه حل می‌دهند و یا دیگر طایفه‌های حرفه‌ای و شغلی از سیاستمدار گرفته تا کشاورز به نوعی در کار درمان هستند. اما اینجا سخن از میل به پوشیدن قبای یک حرفه است که به نظر می‌رسد کار سهلی دارد، چیزهایی خوانده و حرف‌هایی می‌زند ولی موضوع اصلاً این‌گونه نیست.

آخرین مطالب

۱۸ تیر ۱۴۰۳

روان‌پزشکی اجتماعی

پارادوکس روانکاو-کنشگر

برخلاف نقش سنتی، برخی روانکاوان و چند متفکر خارج از این حوزه که به روانکاوی علاقه‌مند هستند، وارد فعالیت‌های اجتماعی شده‌اند و به نابرابری‌ها پرداخته و میل به تغییرات اجتماعی را ترویج کرده‌اند. این تغییر، چالش‌هایی را در برابر...
۱۰ تیر ۱۴۰۳

روان‌پزشکی اجتماعی

شتابزده‌ای در باب پدیدار ۸ تیر ۱۴۰۳

مشارکت پایین انتخاباتی در رویدادی ملی از نظر آسیب‏‌شناسی اجتماعی نشان می‌‏دهد که با چندپاره‌‏شدن جامعه روبه‌‏روییم. در عین حال به جهت سیاست‌های ضد حزبی و سیاست‌گریز حاکمیتی، نه آن ۴۰ درصدی که در این انتخابات رأی دادند، و نه...
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

روانکاوی

ایده‌های بنیان‌ساز بنیاد بر باد ده

کارهای بنجامین تأثیر شگرفی در تأکید بر جنبه رابطه‌ای روانکاوی و یکپارچه‌سازی دیدگاه‌های فمینیستی در گفتمان روانکاوی داشته‌اند. کار او تشویق به بازاندیشی در نظریات سنتی در مورد قدرت، استقلال، و هویت می‌کند و او را به یکی از صداهای تأثیرگذار در روانکاوی...
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

روان‌پزشکی اجتماعی

دلالت‌ها را جدی بگیریم

چرا ما تصور می‌کنیم وقتی یک معلم زیر سوال رفته، تمام معلمان زیر سوال رفته‌اند. به نظر من در بطن این داستان باید احساس گناهی را دنبال کرد. شکایت آموزش و پرورش، و اعتراض‌های صنفی در مورد...
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳

روان‌پزشکی اجتماعی

افعی تراپی!

درمانگران مانند هر انسان دیگری هر اندازه کاربلد باشند و یا از تعالی اخلاقی و شخصی بهره‌مند، باز هم انسان هستند. از سویی مثل هر حرفه دیگری ممکن است درصد کمی افراد این حرفه دارای ویژگی‌های ضد اجتماعی باشند که چنین...